Gebeurtenissen in het jaar 2007

De kredietcrisis die sinds 2007 op de financiële markten woedt heeft grote impact op de economie. Hier wordt een overzicht gegeven van de voornaamste gebeurtenissen in het jaar 2007.

• In de week van 13 augustus 2007 daalden de aandelenkoersen fors. De koersen van staatsobligaties van overheden met een hoge rating stegen. Diverse hedge funds en andere fondsen moesten (soms aanmerkelijke) verliezen melden.

• De Nederlandse bank NIBC meldde verliezen van € 137 miljoen op zijn portefeuille mortgage backed securities. Reeds eerder bleek de Duitse bank IKB aanmerkelijke verliezen op dergelijke beleggingen geleden te hebben, en was een (door de Bundesbank begeleide) reddingsactie door een aantal andere Duitse banken noodzakelijk.

• In de week van 20 augustus bleken diverse beleggers, dochterondernemingen van grote financiële instellingen, in "asset backed commercial paper" (kortlopende leningen met onderpand) die deze beleggingen met kortlopende leningen gefinancierd hadden, problemen te ondervinden bij her verkrijgen van herfinancieringen, terwijl hun beleggingen niet op korte termijn te verkopen waren. In een aantal gevallen was een lening van de moeder noodzakelijk. Ormond Quay, een dochter van de Duitse bank Sachsen LB te Leipzig, eigendom van de deelstaat Sachsen, bleek in moeilijkheden te verkeren wegens beleggingen in Amerikaanse hypotheken. Sachsen LB moest beroep doen op een overbruggingskrediet van € 17,3 miljard. Diverse Amerikaanse hypotheekbanken meldden verliezen of kondigden aan hun activiteiten geheel of gedeeltelijk te staken. Op 23 augustus werd bekend dat Bank of America een belang nam van $ 2 miljard in hypotheekverstrekker Countrywide. Countrywide is (was) de grootste hypotheekverstrekker van de Verenigde Staten en verkeerde in ernstige problemen. De financiële markten kwamen, vermoedelijk mede door dit bedricht, weer enigszins tot rust.

• In de week van 27 augustus meldden diverse financiële instellingen bij hun dochterondernemingen aanmerkelijke verliezen te hebben of te verwachten, direct of indirect voortvloeiend uit beleggingen in subprime-hypotheken en asset backed commercial paper, al dan niet in combinatie met stijgende financieringskosten. Sachsen LB werd overgenomen door Landesbank Baden-Württemberg; de CEO van Sachsen LB legde zijn functie neer. Cijfers omtrent de Amerikaanse huizenmarkt lieten een voortgaande daling van de huizenprijzen zien, danwel een gelijkblijven.

• De Amerikaanse bank Goldman Sachs berichtte voor (geheel) 2007 en 2008 een daling van de gemiddelde huizenprijzen met 7% per jaar te verwachten. De ECB voorzag de markten wederom van een aanmerkelijke bedrag aan liquiditeiten: op een driemaands-repo werd voor € 120 miljard ingeschreven en voor € 50 miljard toegewezen. Het vertrouwen van de Amerikaanse consumenten, gemeten door de Conference Board, daalde enigszins.

• BNP Paribas heropende de handel in de drie fondsen waarvan men in juli geen marktwaarde meer had kunnen berekenen, met slechts beperkte waardedalingen. De Amerikaanse regering kondigde wetgeving aan om in nood verkerende huiseigenaren te behoeden voor een gedwongen verkoop, waarbij onder meer het werkterrein van de Federal Housing Administration zou worden uitgebreid.

  In de week van 3 september werden de door de Amerikaanse regering ontvouwde plannen geconcretiseerd, onder de naam FHASecure. Blijkens de eerste berichten stelde de FHA een aantal eisen voor het garanderen van een herfinanciering, waaronder de afwezigheid van betalingsachterstanden, een overwaarde van tenminste 3%, en een voldoende inkomen om de nieuwe lening te kunnen betalen. Op grond hiervan verwachtten commentatoren dat het effect van deze plannen beperkt zal zijn.

• Het House Financial Services Committe van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden kondigde aan de rol van rating agencies te gaan onderzoeken; de President's Working Group on Financial markets ging onderzoeken hoe het proces van securitisatie de hypothekenbranche heeft veranderd. De Federal Reserve riep, samen met andere toezichthouders, op 4 september hypotheekbanken op om bij dreigende executieverkopen samen met huiseigenaren te zoeken naar oplossingen waarbij die gedwongen verkoop wordt voorkomen.

• De gespannen situatie op de geldmarkt hield aan: de ECB wees EUR 256 miljard toe op een éénweeks-refi waarop voor EUR 426 miljard was ingeschreven. Op woensdag 5 september liet de ECB, nadat de tarieven op de geldmarkt plotseling scherp stijgen, weten gereed te staan om een bijdrage te leveren aan een ordelijke markt. De Bank of England kondigde eveneens een verruiming van de leenfaciliteiten aan. Op donderdag 6 september wees de ECB voor één dag EUR 42 miljard toe. De ECB hield op 6 september de refi-rente ongewijzigd op 4,00%, terwijl enkele weken daarvoor nog vrij algemeen een verhoging met 0,25% verwacht werd. Het percentage Amerikaanse huiseigenaren met een subprime-hypotheek dat achterstallig is met betalen bleek in het tweede kwartaal van 2007 te zijn toegenomen van 13,77% tot 14,82%. In het tweede kwartaal werd bij 0,65% van alle Amerikaanse hypotheken een gedwongen verkoop ("foreclosure") opgestart, hetgeen een record vormde.

• De Nederlandsche Bank schreef dat de financiële stabiliteit in Nederland "minder gunstig is dan een half jaar geleden".