Volgens sommige berichten gaat het bij de kredietcrisis om 20% van de uitstaande hypotheekleningen in Amerika waarvan de klanten de rente niet meer zullen kunnen betalen. Bedragen van 900 miljard (billion) en 1.3 biljard (trillion) dollar worden genoemd als maximale bedragen. Deze sub-prime leningen zijn de afgelopen jaren aan klanten verstrekt die door hun risicoprofiel bij gewone geldgevers eigenlijk niet terecht konden. In de periode dat de Amerikaanse huizenprijzen almaar stegen, versoepelden veel geldgevers de normen, zodat steeds meer mensen meer konden lenen. De huizenprijzen in Amerika zijn inmiddels sterk gedaald. Opeens is er nu geen dekking meer voor duizenden leningen. Banken moeten bij verlenging van leningen daardoor extra dekking eisen of een hogere rente vragen.
Veel sub-primeklanten kunnen de rente niet meer kunnen opbrengen, waardoor een golf van executieveilingen dreigt. met als gevolg een groter aanbod van huizen en dus lagere prijzen.Bij lagere prijzen, weinig kopers en tegenvallende executieopbrengsten lijden de banken zware verliezen op de sub-primeleningen.

De banken en brokers in Amerika, bijvoorbeeld Citigroup en Merril Lynch, traden in deze sector op als facilitator van CDO's, fondsen waaraan banken hun sub-primeleningen verkochten en waarin andere financiële marktpartijen konden beleggen. In een CDO worden hypotheekleningen in stukjes gehakt en als obligaties doorverkocht als belegging aan bijvoorbeeld institutionele beleggers, pensioenfondsen en gewone grote beleggers. Het is niet goed bekend waar de pijn zal worden geleden als de leningen geëxecuteerd zullen moeten worden. Ook is niet goed te bepalen of en waar in Europa de klappen zullen vallen.

De oorzaak van dit alles ligt in het systeem van de hypotheekverstrekking en de losse verstrekkingsnormen die zijn gehanteerd de afgelopen jaren. Sub-prime is de algemene benaming voor leningen die aan klanten worden gegeven met een risicoprofiel, waarmee ze bij gewone geldgevers niet terecht kunnen. Geldverstrekkers lenen hun geld weer van grotere instituten, de underwriters. Deze schuiven de leningen weer door naar de CDO's. De rente op de leningen is gebaseerd op het risicoprofiel van de lening. Leningen worden voor een bepaalde tijd aangegaan en moeten periodiek worden verlengd. Als de onderliggende waarde voldoende is om de leningen te dekken is er niets aan de hand. Bij de steeds stijgende huizenprijzen was dat nooit een punt.
Nu de huizenzeepbel in de USA uiteen is gespat, hebben geldverstrekkers problemen met het doorrollen van hun leningen bij de underwriters. De onderpanden zijn immers veel minder waard en dus zijn de leningen van een zwakkere categorie. Verlengen kan dan wel, maar tegen -fors- hogere rente. Of flink aflossen op de leningen totdat de verhouding waarde onderpand/lening weer normaal wordt.

Die hogere rente moet aan de eindklant worden doorberekend en/of de klant moet flink aflossen op zijn lening om de hypotheek tegen de waarde van het huis op peil te houden. Daar ligt nu juist het probleem. Door de lossere verstrekkingsnormen zijn leningen verstrekt aan mensen die het maar net kunnen betalen ingeval van een 100% financiering met een variabele rente. Aflossen is voor deze mensen geen optie. Verkopen is voor niemand een optie, want het huis is nu fors minder waard of er zijn geen kopers. Een verlengingsrente van 12% is dodelijk voor deze huishoudens. Het gevolg is dat de klanten niet meer betalen en de geldverstrekker ten onder gaat omdat die zijn verplichtingen naar de underwriter niet meer kan voldoen. Daarmee wordt ook de waarde van de CDO's aangetast. Waar uiteindelijk in de financiële wereld de schade wordt geleden, is maar de vraag. Het is te hopen dat de grote instituten de schade kunnen absorberen.

Voorzichtig wordt door analisten ook nog een creditcard crisis voorzien. In Amerika is het vanzelfsprekend dat je op krediet leeft en zwaar rood staat op je creditcard. De creditcard geeft krediet zonder dekking. Dit was geen probleem zolang de huizenprijzen bleven stijgen. Tegenover de schuld stond immers vrij vermogen. De totale creditcardschulden lijken ook rond de 900 miljard dollar te liggen. Bijna vanzelfsprekend zullen mensen die getroffen worden door een executie van hun huis, ook problemen krijgen met betalingen doen aan de creditcardmaatschappijen. Een teken aan de wand is het wanneer mensen cash geld gaan opnemen met hun creditcard. Dan is immers het geld echt op. Cashopnames met creditcards vertonen nu een stijgende lijn in Amerika.

Hoe zit dit in Nederland? Voorlopig lijkt er hier geen vuiltje aan de lucht, wordt er door de banken aan ons verzekerd. Als je echter bekijkt dat in Nederland altijd op lucht gefinancierd wordt, namelijk niet alleen 100% van de koopsom en kosten van verwerving en eventueel een verbouwing. Bovendien is er in sommige delen van het land sprake is van irrationeel stijgende prijzen, dan hoef je niet lang na te denken wat de gevolgen van alhier dalende huizenprijzen op verlengingsperikelen van onze hypotheken zullen zijn.